BLOG
WATCH
READ
MEET
PROFILES

Ufuktaki 4 Büyük İnovasyon

Bugün özel ve kamu sektöründe önemli yatırım ve araştırmalar yapılan ve önümüzdeki beş yıl içinde belirgin hale gelmeleri beklenen yeni teknolojiler, Deloitte’un 2017 Teknoloji Trendleri Araştırmasına göre, özellikle şu dört alanda yoğunlaşacak gibi görünüyor: Nano malzemeler, enerji depolama, gen teknolojileri ve kuantum optimizasyon. Ancak bunların belirgin hale gelmesinin ardından piyasaları etkileme hızları muhtemelen üstel olarak artacak. Bu teknolojilerin yaşamlarımızın hemen her yanında, bütün iş modelleri ve piyasalarda ve bütün toplumlarda geniş çaplı dönüşümler getirmesi muhttemel. Giderek insan olmanın anlamını da yeniden tanımlamaları beklenebilir.

Nano Malzemeler

Bazı tahminlere göre yeryüzündeki her insan günde ortalama 10 makine kullanıyor. Nüfus artışıyla birlikte bu makinelerin sayısı da artacaktır. Gelişen nano ölçekte mühendislik yetenekleriyle makinelerin ebat, malzeme ve fiyat bakımlarından giderek küçülmesi de mümkün olacak.

Önümüzdeki iki üç yıl içinde mekanik ve elektronik dünyaların kesiştiği robotik alanının genişlemesiyle nano teknolojinin kalkışa geçmesi bekleniyor. Uzun dönemde nanoteknolojik çözümlerin niş pazarlarda boy attığını göreceğiz. İlaç sektöründe daha şimdiden nano ölçekte moleküller elde edilebiliyor.

 Enerji Depolama

Dünya Enerji Konseyinin tahminlerine göre küresel enerji talebi 2050’ye kadar yüzde 40-60 artacak. Enerji depolama teknolojilerinde çok önemli atılımlar gerçekleşmediği durumda bu talebin karşılanması neredeyse imkânsız. Bugün ise araba, otobüs, tren ve diğer ulaşım araçlarında kullanılabilen enerji depolama teknolojileri henüz emekleme aşamasında. Lityum iyon pillerden öte ciddi bir gelişme yok. Ancak bu alanda küresel planda o kadar çok çalışma yapılıyor ki lityum piller dışında, daha yüksek enerji yoğunluğu sağlayacak beklenmedik inovasyonlar kolaylıkla gündeme gelebilir. Öte yandan elektrik şebekelerinde kullanılabilecek farklı teknolojiler de beklenebilir. Şebeke açısından hacim ve ağırlık o kadar önemli olmadığı için redoks piller ilginç bir çözüm olabilir.

Gen Teknolojileri

İnsan genomu ilk kez 2000 yılında haritalandığında bilim insanları 4300 genetik bozuklukla ilgili tekil genleri saptamışlardı. Birçok insanın yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve ömür beklentisini düşüren bu bozuklukların giderilmesinde şimdi gen teknolojileri parlak bir gelecek vaat ediyor.

Sektörde ve akademi dünyasında bilim insanları CRISPR’i kullanarak yeni çözümler geliştirmeye çalışıyorlar. Bir gen yazım teknolojisi olan CRISPR’da enzim moleküler bir makas gibi işlev görüyor, hücrede bozukluğa yol açan geni belli bir noktada keserek genetik kodu en başta amaçlandığı şekilde çalışır hale getiriyor. Böylece hücrelerin genetik malzemesi hedefe yönelik olarak kesin bir şekilde modifike edilebiliyor. CRISPR tek bir tedavi seansında insan vücudundaki hastalıkla bağlı genleri yeniden yazarak tıpta kalıcı bir dönüşüm yaratma potansiyeline sahip. Aynı teknoloji tarımda da ekinlerin mantarlara daha dayanaklı, çiftlik hayvanlarının da hastalıklara karşı dirençli hale gelmesini sağlamada kullanılıyor.

CRISPR gölde yayılan dalgalar gibi sağlık sektörünü, ilaç sanayini, tarımı ve başka birçok alanı daha uzun yıllar değişime uğratacak gibi görünüyor. Şu anda eldeki araç bir hücrenin içine girip DNA’sını değiştirmekle ilgili. Şimdi halledilmesi gereken problem ise doğru hücreye girebilmek. Bu süreçte sağlanacak iyileşmeler CRISPR’nin olanaklarını üstel olarak artıracak.

Kuantum Bilgiişlem

Artan ölçüde büyük veri, karanlık veri ve sinyal kargaşasıyla kuşatılmış, gelişigüzel enformasyon sağanağı altındaki bir dünyada analiz yapabilen, karmaşıklıktan tam zamanında mantıklı çıkarımlar elde edebilen teknolojilere olan ihtiyacımız artıyor. İnsan sezgileri çok hızlı ama normal bilgisayarlar bu hıza ulaşamaz. Kuantum bilgiişlem yaklaşımı ve buna öykünen algoritmalar ise yüksek karmaşıklıktaki öğrenme ve çıkarım yapma görevlerini yerine getirebiliyor. Kuantum teknolojiler kuantum mekaniğinin özelliklerinden yararlanarak bilgiişlem, kriptografi ve simülasyon alanlarında pratik uygulamalar geliştiren teknolojilerdir.      

Kuantum bilgiişlem gelecekte olasılıklı akıl yürütme ve çıkarım yapmada insanlardan muhtemelen çok daha iyi performans gösterecek. Söz gelişi bir insan 500 ciddi makaleyi okuyup anlamak için aylara ihtiyaç duyarken kuantum öykünme sistemleri bu 500 makaleyi birkaç saniyede analiz edip size konuyu anlamanız açısından en önemli altı makaleden oluşan bir okuma listesi çıkarabilecek.

Geleceği kucaklamak isteyen şirketler bütün bu teknolojilerin tam olarak gelişmesini beklemeden şimdiden bu potansiyelleri araştırmaya ve sezmeye çalışmalı, ardından da kendi işleri açısından umut vaat edici gördükleri birkaçını daha yakından incelemeye başlamalı. Sonra ilk prototiplerle denemeler yapmaya yönelmelerinde fayda var. Bütün bunların belli bir metodik program çerçevesinde yürütülmesi gerekir.



Diğer Yazılar